Żeliwo

Metale i niemetale są nam znane przede wszystkim z tzw. układu okresowego. Trzeba jednak pamiętać o tym, że pierwiastki istniały na Ziemi jeszcze przed pojawieniem się człowieka. Dopiero tysiące lat później zaczęliśmy coraz dokładniej poznawać naturę i przyglądać się jej jeszcze bliżej, dzięki czemu udało się odkryć i nazwać pierwiastki.

manhole-1047271_1280Żeliwo jest stopem przede wszystkim dwóch metali – wysokowęglowego żelaza i węgla. Często zawiera także domieszki krzemu, siarki, manganu, fosforu i innych składników. W tej mieszance zawartość procentowa węgla przekracza 2% i sięga nawet 6,7%, o ile mowa o postaci cementytu lub grafitu. Charakteryzuje się dobrą lejnością i skrawalnością, małym skurczem odlewniczym, a przy tym dobrze tłumi drgania i ma relatywnie niską cenę. Ponadto wykazuje dużą odporność na ścieranie.

Omawiany stop metali otrzymuje się rozgrzewając surówkę wraz ze złomem stalowym lub żeliwnym w specjalnych piecach, zwanych żeliwniakami. Tak przygotowaną masę przelewa się do specjalnych form, w celu wykonania odlewów. Gdy żeliwo zastygnie, bez trudu można je obrabiać. Szlifowanie pozwala na wygładzenie ostrych krawędzi oraz usunięcie pozostałych elementów formy odlewniczej. Odlewy poddawane są także sezonowaniu. Dzięki temu wewnętrzne naprężenia zostają zmniejszone a ryzyko powstania odkształceń bądź uszkodzeń – zminimalizowane.

Żeliwo dzieli się na:

- żeliwo szare, w którym węgiel występuje w postaci grafitu; ze względu na rodzaj grafitu wyróżnia się ponadto żeliwo szare zwykłe, sferoidalne, modyfikowane i wermikularne;
- żeliwo białe, w którym węgiel związany został w cementycie;
- żeliwo połowiczne tzw. proste, gdzie można znaleźć tak grafit, jak i cementyt;
- żeliwo ciągliwe, składające się z grafitu postrzępionego (kłaczkowego)
- żeliwo stopowe, zawierające dodatki innych pierwiastków

Ze względu na swoje właściwości, żeliwo znajduje zastosowanie przede wszystkim w budownictwie maszyn i części motoryzacyjnych, ale również sprawdza się przy wytwarzaniu pieców żeliwnych, kaloryferów. Ponadto wykorzystywany jest przy produkcji rur, włazów kanałowych, wypustów ulicznych czy wyposażenia kuchenne go tj. patelni, garnków i brytfann.

SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI