Co na to stal?

Skoro była już mowa o żelazie i żeliwie, nadszedł czas na stal. Jest to bowiem stop żelaza z węglem, przy czym procentowa zawartość tego drugiego pierwiastka nie przekracza 2,1%. Jest to jednocześnie graniczna rozpuszczalność węgla w żelazie, która dla stali stopowych może być znacznie większa. W skład stali wchodzą ponadto inne pierwiastki, służące uzyskaniu żądanych własności mechanicznych, technologicznych, chemicznych, elektrycznych, magnetycznych itp.

steel-855997_1280Stal zawierająca dużo składników stopowych, nazywana jest umownie stalą szlachetną (stopową) i oprócz pierwiastków pochodzenia hutniczego (arsen, azot, fosfor, krzem, mangan, siarka, tlen), zawiera również inne, które dodawane są celowo. Zwykle są to krzem, kobalt, nikiel, chrom, mangan i wolfram. Z kolei w stali węglowej można znaleźć wyłącznie ww. pierwiastki pochodzenia hutniczego.

Omawiany stop żelaza z węglem jest otrzymywany w procesach stalowniczych (w piecach martenowskich, elektrycznych i tyglowych, bądź konwertorach Bessemera lub Thomasa). Ze względu na technologię wykorzystaną do jego produkcji, można wyróżnić stal laną – staliwo, walcowaną (wlewka jest obrabiana na gorąco przy pomocy walcarki), kutą (wlewka trafia do prasy lub jest kuta) i ciągnioną. Obrobiona plastycznie stal poddawana jest ponadto obróbce cieplnej bądź cieplno-chemicznej.

W niektórych przypadkach jakość powierzchni po tych zabiegach wciąż pozostawia wiele do życzenia, dlatego też stosuje się dodatkowe czynności technologiczne jak szlifowanie, szlifowanie i polerowanie lub łaszczenie. Tę ostatnią operację wybiera się w przypadku prętów okrągłych. Jest to odmiana toczenia, pozwalająca na pozbycie się warstwy wierzchniej (zawierającej m.in. drobne wady), o grubości nawet kilku milimetrów. Powierzchnia stali zwykłej jakości stosunkowo rzadko jest poddawana dodatkowym zabiegom, jednakże w przypadku stali stopowych jakościowych (szczególnie tych, odpornych na korozję) jest to właściwie reguła. Wyroby z takiej stali wykorzystywane są m. in. w przemyśle spożywczym, chemicznym czy budownictwie.

SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI